Lukmançylyk ultrases tehnologiýasy yzygiderli ösüşlere eýe boldy we häzirki wagtda hassalary anyklamakda we bejermekde möhüm rol oýnaýar. Ultrases tehnologiýasynyň ösüşi 225 ýyldan gowrak wagtlap dowam edýän gyzykly taryha kök urýar. Bu syýahat dünýäniň dürli künjeklerinden, şol sanda adamlardan we haýwanlardan köp sanly adamlaryň goşandyny öz içine alýar.
Geliň, ultrasesiň taryhyny öwreneliň we ses tolkunlarynyň dünýäniň ähli ýerlerinde klinikalarda we hassahanalarda nähili möhüm diagnostika guralyna öwrülendigini düşüneliň.
Eholokasiýa we ultrases barlaglarynyň irki başlangyjy
Köplenç soralýan sorag, ultrases barlagyny ilkinji bolup kim oýlap tapdy? Italiýaly biolog Lazzaro Spallanzani köplenç ultrases barlagynyň öňdebaryjysy hasaplanýar.
Lazzaro Spallanzani (1729-1799) fiziolog, professor we ruhany bolup, onuň köp sanly tejribeleri adamlarda we haýwanlarda biologiýany öwrenmäge uly täsir etdi.
1794-nji ýylda Spallanzani ýarasalary öwrendi we olaryň görmegiň ýerine ses arkaly hereket edýändigini anyklady, bu proses häzir eholokasiýa diýlip atlandyrylýar. Eholokasiýa häzirki zaman lukmançylyk ultrases tehnologiýasynyň esasyny düzýän prinsip bolan ses tolkunlaryny şöhlelendirmek arkaly obýektleriň ýerleşýän ýerini kesgitlemegi öz içine alýar.
Irki ultrases tejribeleri
Gerald Noýweýleriň *Ýarasalaryň biologiýasy* atly kitabynda ol Spallanzaniniň garaňkylykda ýagtylyk çeşmesi bolmasa uçup bilmeýän baýguşlar bilen geçiren tejribelerini gürrüň berýär. Şeýle-de bolsa, şol bir tejribe ýarasalar bilen geçirilende, olar otagyň içinde ynamly uçup, doly garaňkylykda hem päsgelçiliklerden gaça durupdyrlar.
Spallanzani hatda "gyzgyn iňňeler" ulanyp ýarasalary kör edýän tejribeler geçirdi, ýöne olar päsgelçiliklerden gaça durdular. Ol muny simleriň ujunda jaňlaryň bolmagy sebäpli kesgitledi. Şeýle hem, ol ýarasalaryň gulaklaryny ýapyk bürünç turbalar bilen ýapanda, olaryň dogry ýol ýöremek ukybyny ýitirendigini we ýarasalaryň ýol ýöremek üçin sese bil baglaýandygyny netijä getirendigini anyklady.
Spallanzani ýarasalaryň çykarýan sesleriniň ugur almak üçindigini we adamyň eşidişinden daşarydygyny bilmese-de, ýarasalaryň daş-töweregini duýmak üçin gulaklaryny ulanandygyny dogry netije çykardy.
Ultrases tehnologiýasynyň ösüşi we onuň lukmançylyk peýdalary
Spallanzaniniň öňdebaryjy işine eýerip, başgalar onuň açyşlaryna esaslandylar. 1942-nji ýylda newrolog Karl Dusik ultrases barlag guraly hökmünde ilkinji bolup, beýni şişlerini anyklamak üçin adam kellesinden ultrases tolkunlaryny geçirmäge synanyşdy. Bu barlag lukmançylyk sonografiýasynyň irki tapgyry bolsa-da, bu inwaziw däl tehnologiýanyň ägirt uly mümkinçiliklerini görkezdi.
Häzirki wagtda ultrases tehnologiýasy gurallarda we amallarda yzygiderli ösüşler bilen ösýär. Soňky döwürde portatiw ultrases skanerleriniň işlenip düzülmegi bu tehnologiýany has dürli ugurlarda we hassalara bejerginiň tapgyrlarynda ulanmaga mümkinçilik berdi.
At Ýonkermed, biz iň gowy müşderi hyzmatyny hödürlemek bilen buýsanýarys. Eger sizi gyzyklandyrýan, has köp öwrenmek isleýän ýa-da okamak isleýän belli bir tema bar bolsa, biziň bilen habarlaşyp bilersiňiz!
Awtoryny bilmek isleseňiz, haýyş edýärinşu ýere basyň
Biz bilen habarlaşmak isleseňiz, haýyş edýärisşu ýere basyň
Hormat bilen,
Ýonkermed topary
infoyonkermed@yonker.cn
https://www.yonkermed.com/
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 29-njy awgusty
