Näsag monitory näsagyň ýürek urşunyň, pulsyň, gan basyşynyň, dem alyşynyň, ganyň kislorod bilen doýgunlygynyň we beýleki parametrleriniň üýtgeşmelerini dinamiki taýdan görkezip bilýär. Göterip bolýan näsag monitorlary lukmançylyk hünärmenleri tarapyndan giňden ulanylýartäze doglan çagalaryň parametrleriniň gözegçiligi, çagalar ýa-da ulular. Emma köp hassalar we olaryň maşgala agzalary düşünmeýärler, köplenç soraglary ýa-da howsala düşýän duýgulary bolýar we indi biz ahyrsoňy bilelikde düşünişip bilýäris.
01 EKG monitorynyň bölekleri
Näsag monitory esasy ekrandan, gan basyşyny ölçeýän simden (manjete birikdirilen), gan kislorodyny ölçeýän simden (gan kislorod klipsine birikdirilen), elektrokardiogramma ölçeg siminden (elektrod kagyzyna birikdirilen), temperatura ölçeýän simden we elektrik rozetkasyndan ybarat.
Näsag monitorynyň esasy ekranyny 5 bölege bölmek bolýar:
1) Esasy maglumat zolagy, şol sanda sene, wagt, ýatak nomeri, signal maglumaty we ş.m.
2) Funksiýany sazlamak zolagy, esasan EKG gözegçiligini modullaşdyrmak üçin ulanylýar, bu zolagy lukmançylyk işgärleri, hassalar we maşgala agzalary öz islegi boýunça üýtgedip bilmeýärler.
3) Güýç açary, güýç görkezijisi;
4) Tolkun görnüşiniň meýdany, ýaşaýyş alamatlaryna we döredilen tolkun görnüşiniň diagrammasyna laýyklykda, ýaşaýyş alamatlarynyň dinamiki üýtgemelerini gönüden-göni görkezip biler;
5) Parametr meýdany: ýürek urşunyň tizligi, gan basyşy, dem alyş tizligi we gan kislorody ýaly möhüm alamatlaryň görkezilýän meýdany.
Indi, parametr meýdanyny düşüneliň, bu hem biziň näsaglarymyz we olaryň maşgala agzalary üçin näsaglaryň "haýaty möhüm alamatlaryny" düşünmek üçin iň möhüm zatdyr.
02Parametr meýdany ---- hastanyň ýaşaýyş alamatlary
Lukmançylyk termini bolan ýaşaýyş alamatlaryna aşakdakylar girýär: beden temperaturasy, puls, dem alyş, gan basyşy, gan kislorody. EKG monitorynda biz hassanyň ýaşaýyş alamatlaryny intuisiýa arkaly düşünip bilýäris.
Bu ýerde biz sizi şol bir hassanyň ýagdaýy bilen tanyşdyrarys.
Tomaşa etmekiň esasy gymmatlyklar, şu wagt hassanyň möhüm alamatlary: ýürek urşy: 83 urgy/min, ganyň kislorod bilen doýgunlygy: 100%, dem alyş: 25 urgy/min, gan basyşy: 96/70 mm sim.st.
Synçy dostlar aýdyp bilerler
Umuman, EKG-niň sag tarapyndaky gymmatlyk biziň ýürek urşymyzyň tizligi, suw tolkunynyň görnüşi bolsa ganyň kislorod bilen doýgunlygynyň we dem alyşymyzyň tizligi, ganyň kislorod bilen doýgunlygynyň adaty diapazony 95-100%, dem alyşyň adaty diapazony bolsa minutda 16-20 gezek. Bu ikisi örän tapawutly we gönüden-göni baha berlip bilner. Mundan başga-da, gan basyşy, adatça, sistolik we diastolik gan basyşyna bölünýär, köplenç iki gymmatlyk ýan-ýana peýda bolýar, öňde sistolik gan basyşy, arkada diastolik gan basyşy.
03Ulanylyşy üçin seresaplyk çärelerisabyrly gözegçilik
Öňki ädimi düşünmek arkaly gözegçilik guralynda görkezilen gymmatyň näme aňladýandygyny eýýäm tapawutlandyryp bilýäris. Indi bolsa, bu sanlaryň näme aňladýandygyny düşüneliň.
Ýürek urşy
Ýürek urşy - ýüregiň minutda näçe gezek urýandygyny görkezýär.
Uly ýaşlylar üçin adaty gymmatlyk: minutda 60-100 gezek.
Ýürek urşy minutda 60 urgudan az, fiziologiki ýagdaýlaryň kadaly bolmagy türgenlerde, gartaşan adamlarda we ş.m. köp duş gelýär; adatdan daşary ýagdaýlar köplenç gipotireozda, ýürek-damar kesellerinde we ölüme golaý ýagdaýlarda duş gelýär.
Ýürek urşy > 100 urgy/minut, kadaly fiziologiki ýagdaýlar köplenç maşklarda, tolgunmada, stress ýagdaýynda, adatdan daşary ýagdaýlar köplenç gyzgynlykda, irki şokda, ýürek-damar kesellerinde, gipertireozda we ş.m. duş gelýär.
Ganyň kislorod bilen doýgunlygy
Gandaky kislorodyň konsentrasiýasy - kislorodyň doýgunlygy - siziň gipoksiýaňyzyň bardygyny ýa-da ýokdugyny kesgitlemek üçin ulanylýar. Gan kislorodynyň adaty bahasy: 95%-100%.
Kislorod bilen doýgunlygyň peselmegi, adatça, dem alyş ýollarynyň böwetlenmeginde, dem alyş ýollarynyň kesellerinde we dem alyş kynçylygynyň, dem alyş ýetmezçiliginiň beýleki sebäplerinde duş gelýär.
Dem alyş tizligi
Dem alyş tizligi - minutda dem alyş sanyny görkezýär, ulular üçin adaty gymmatlyk: minutda 16-20 dem alyş.
Dem alyş tizliginiň minutda 12 gezekden az bolmagyna bradiapnea diýilýär, ol köplenç kelle içi basyşynyň ýokarlanmagynda, barbiturat zäherlenmesinde we ölüme golaý ýagdaýda duş gelýär.
Dem alyş ýygylygy minutda 24 gezekden köp, giperdem alyş diýlip atlandyrylýar we köplenç gyzgynlykda, agyryda, gipertireozda we ş.m. duş gelýär.
* EKG monitorynyň dem alyş gözegçilik moduly köplenç hassanyň hereketi ýa-da başga sebäpler sebäpli displeýe päsgel berýär we el bilen dem alyş ölçegine sezewar edilmelidir.
Gan basyşy
Gan basyşy - Uly ýaşly adamlar üçin kadaly gan basyşy sistolik: 90-139 mm sim.st., diastolik: 60-89 mm sim.st. bolýar. Gan basyşynyň peselmegi, ukyda kadaly fiziologiki şertler, ýokary temperaturaly gurşaw we ş.m., adatdan daşary ýagdaýlar köp duş gelýär: gan akma şok, ölüme golaý ýagdaý.
Gan basyşynyň ýokarlanmagy, kadaly fiziologiki ýagdaýlar görünýär: maşkdan soň, tolgunma, gipertoniýada, beýni-damar kesellerinde adatdan daşary ýagdaýlar görünýär;
EKG monitorynyň ölçeg takyklygyna täsir edýän köp faktor bar we degişli howpsuzlyk çäreleri aşakda jikme-jik beýan ediler.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 14-nji awgusty
