Kliniki tejribede iň köp ýaýran enjam hökmünde köp parametrli hassa monitory agyr ýagdaýlarda hassalaryň fiziologiki we patologiki ýagdaýyny uzak möhletli, köp parametrli anyklamak üçin biologik signalyň bir görnüşi bolup, real wagt režiminde we awtomatiki seljerme we işleme arkaly, wizual maglumata wagtynda öwrülmek, awtomatiki signal we ömür üçin howply bolup biljek wakalary awtomatiki ýazga almak arkaly amala aşyrylýar. Hassalaryň fiziologiki parametrlerini ölçemekden we gözegçilik etmekden başga-da, ol derman we operasiýadan öň we soň hassalaryň ýagdaýyny gözegçilik edip we çözüp, agyr keselli hassalaryň ýagdaýyny wagtynda anyklap we lukmanlara dogry diagnoz goýmak we lukmançylyk meýilnamalaryny düzmek üçin esasy esas bolup hyzmat edip, şeýlelik bilen agyr keselli hassalaryň ölümini ep-esli azaldyp biler.
Tehnologiýanyň ösmegi bilen köp parametrli hassa monitorlarynyň gözegçilik elementleri gan aýlanyş ulgamyndan dem alyş, nerw, metabolik we beýleki ulgamlara çenli giňeldi.Modul şeýle hem giňden ulanylýan EKG modulyndan (EKG), dem alyş modulyndan (RESP), ganyň kislorod bilen doýgunlyk modulyndan (SpO2), inwaziw däl gan basyş modulyndan (NIBP) temperatura modulyna (TEMP), inwaziw gan basyş modulyna (IBP), ýürek süýşme modulyna (CO), inwaziw däl dowamly ýürek süýşme modulyna (ICG) we dem alyş soňundaky uglerod dioksidi modulyna (EtCO2), elektroensefalogramma gözegçilik modulyna (EEG), anesteziýa gaz gözegçilik modulyna (AG), deri arkaly gaz gözegçilik modulyna, anesteziýa çuňlugyny gözegçilik modulyna (BIS), myşsalaryň relaksasiýasyny gözegçilik modulyna (NMT), gemodinamika gözegçilik modulyna (PiCCO), dem alyş mehanikasy modulyna giňeldilýär.
Soňra, her modulyň fiziologiki esaslaryny, prinsiplerini, ösüşini we ulanylyşyny tanyşdyrmak üçin birnäçe bölege bölüner.Geliň, elektrokardiogramma modulyndan (EKG) başlaýaly.
1: Elektrokardiogramma öndürmegiň mehanizmi
Sinus düwüninde, atriowentrikulýar birleşmede, atriowentrikulýar ýolda we onuň şahalarynda ýaýran kardiomiositler gyjyndyrylanda elektrik işjeňligini döredýär we bedende elektrik meýdanlaryny döredýär. Bu elektrik meýdanyna (bedeniň islendik ýerine) metal zond elektrodyny goýmak gowşak togy ýazga alyp biler. Hereket döwri üýtgedikçe elektrik meýdany üznüksiz üýtgeýär.
Dokumalaryň we bedeniň dürli bölekleriniň dürli elektrik häsiýetleri sebäpli, dürli böleklerdäki barlag elektrodlary her ýürek siklinde dürli potensial üýtgeşmeleri bellige aldy. Bu kiçi potensial üýtgeşmeler güýçlendirilýär we elektrokardiograf tarapyndan bellige alynýar we netijede emele gelen nusga elektrokardiogramma (EKG) diýlip atlandyrylýar. Adaty elektrokardiogramma bedeniň ýüzünden, ýüzleý elektrokardiogramma diýlip atlandyrylýan ýerden ýazylyp alynýar.
2: Elektrokardiogramma tehnologiýasynyň taryhy
1887-nji ýylda Angliýanyň Korollyk Jemgyýetiniň Meri hassahanasynyň fiziologiýa professory Waller kapillýar elektrometr bilen adamyň elektrokardiogrammasynyň ilkinji hadysasyny üstünlikli bellige aldy, emma suratda diňe garynjanyň V1 we V2 tolkunlary hasaba alyndy, ýürek ýumşaklarynyň P tolkunlary bolsa hasaba alynmady. Emma Walleriň ajaýyp we netijeli işi tomaşaçylaryň arasynda bolan Willem Eýntowene ylham berdi we elektrokardiogramma tehnologiýasynyň ahyrsoňy ornaşdyrylmagy üçin esas döretdi.
-- ...
Indiki 13 ýylyň dowamynda Eýntowen özüni kapillýar elektrikometrler arkaly ýazylan elektrokardiogrammalary öwrenmäge doly bagyşlady. Ol simli galwanometri üstünlikli ulanyp, bedeniň ýüzündäki elektrokardiogrammany fotosensitiw plýonkada ýazyp, elektrokardiogrammada ýürek ýumşak P tolkuny, ýürek ýumşak depolýarizasiýasyny B, C we repolýarizasiýasyny D tolkuny görkezýän elektrokardiogrammany ýazyp aldy. 1903-nji ýylda elektrokardiogrammalar kliniki taýdan ulanylyp başlandy. 1906-njy ýylda Eýntowen ýürek ýumşak fibrilýasiýasynyň, ýürek ýumşak titräp başlamagynyň we ýürek ýumşak wagtyndan öň urmagynyň elektrokardiogrammalaryny yzygiderli ýazyp aldy. 1924-nji ýylda Eýntowen elektrokardiogrammany ýazyp almagy oýlap tapandygy üçin lukmançylyk boýunça Nobel baýragyna mynasyp boldy.
-- ...
3: Potensial üpjünçilik ulgamynyň ösüşi we prinsipi
1906-njy ýylda Eýntowen bipolýar aýak-aýak geçirijisiniň konsepsiýasyny teklip etdi. Hassalaryň sag golundaky, çep golundaky we çep aýagyndaky ýazgy elektrodlaryny jübüt-jübüt birikdirenden soň, ol ýokary amplitudaly we durnukly şekil bilen bipolýar aýak-aýak geçirijisiniň elektrokardiogrammasyny (I geçiriji, II geçiriji we III geçiriji) ýazyp bildi. 1913-nji ýylda bipolýar standart aýak geçirijiliginiň elektrokardiogrammasy resmi taýdan girizildi we ol 20 ýyllap ýekelikde ulanyldy.
1933-nji ýylda Wilson ahyrsoňy Kirhgoffyň häzirki kanunyna laýyklykda nol potensialyň we merkezi elektrik terminalynyň ýagdaýyny kesgitleýän we Wilson ulgamynyň 12 simli ulgamyny döreden unipolýar elektrokardiogrammany tamamlady.
Şeýle-de bolsa, Wilsonyň 12-simli ulgamynda 3 unipolýar aýak simleriniň VL, VR we VF elektrokardiogramma tolkun görnüşiniň amplitudasy pes, bu bolsa üýtgeşmeleri ölçemek we synlamak aňsat däl. 1942-nji ýylda Goldberger goşmaça gözleg geçirdi, netijede häzirki wagtda hem ulanylýan unipolýar basyşly aýak simleri: aVL, aVR we aVF simleri döredildi.
Bu noktada EKG ýazmak üçin standart 12 simli ulgam ornaşdyryldy: 3 bipolýar aýak simi (Ⅰ, Ⅱ, Ⅲ, Einthoven, 1913), 6 birpolýar döş simi (V1-V6, Wilson, 1933) we 3 birpolýar kompressiýa aýak simi (aVL, aVR, aVF, Goldberger, 1942).
4: Gowy EKG signalyny nädip almak bolar
1. Derini taýýarlamak. Deri ýaramaz geçiriji bolany üçin, gowy EKG elektrik signallaryny almak üçin elektrodlaryň ýerleşdirilen ýerinde hassanyň derisini dogry bejermek zerurdyr. Az myşsaly tekizleri saýlaň.
Derini aşakdaky usullar boýunça bejermeli: ① Elektrod goýlan ýerdäki beden tüýlerini aýyryň. Öli deri öýjüklerini aýyrmak üçin elektrodyň goýlan ýerindäki derini ýuwaşlyk bilen owkalaň. ③ Derini sabynly suw bilen gowy ýuwuň (efir we arassa spirt ulanmaň, sebäbi bu deriniň garşylygyny artdyrar). ④ Elektrod goýmazdan öň deriniň doly guramagyna rugsat beriň. ⑤ Elektrodlary hassanyň üstüne goýmazdan öň gysgyçlary ýa-da düwmeleri oturdyň.
2. Ýürek geçirijilik siminiň abat saklanmagyna üns beriň, simi sarmagy we düwünlemegi gadagan ediň, simiň gorag gatlagynyň zaýalanmagynyň öňüni alyň we simiň oksidlenmeginiň öňüni almak üçin simiň gysgyjynyň ýa-da tokasynyň üstündäki hapalary wagtynda arassalaň.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 12-nji oktýabry
