Psoriazyň sebäpleri näme?

Psoriazyň sebäpleri genetiki, immun, daşky gurşaw we beýleki faktorlary öz içine alýar we onuň patogenezi heniz doly aýdyň däl.

 1. Genetik faktorlar

Köp sanly barlaglar genetiki faktorlaryň psoriazyň patogenezinde möhüm rol oýnaýandygyny görkezdi. Hytaýda keseliň maşgala taryhy hassalaryň 10% -den 23,8% -ine, daşary ýurtlarda bolsa takmynan 30% -ine deňdir.Eger ene-atanyň ikisinde-de psoriaz ýok bolsa, çaganyň psoriaz bilen kesellemek ähtimallygy 2%, eger ene-atalaryň ikisinde-de bu kesel ýok bolsa, 41% we eger ene-atalaryň birinde bu kesel ýok bolsa, 14%.Psoriaz bilen baglanyşykly ekizler boýunça geçirilen barlaglar monozigotik ekizleriň keseliň şol bir wagtyň özünde ýüze çykmagynyň 72% ähtimallygynyň, dizigotik ekizleriň bolsa şol bir wagtyň özünde ýüze çykmagynyň 30% ähtimallygynyň bardygyny görkezdi. Psoriazyň ösmegi bilen berk baglanyşykly 10-dan gowrak duýgurlyk lokuslary anyklandy.

2. Immun faktorlary

 T-limfositleriň adatdan daşary işjeňleşmegi we epidermisde ýa-da dermisde infiltrasiýa psoriazyň möhüm patofiziologiki aýratynlyklary bolup, keseliň ösmegine we ösmegine immun ulgamynyň gatnaşýandygyny görkezýär.Soňky barlaglar dendritik öýjükler we beýleki antigen hödürleýän öýjükler (APC) tarapyndan IL-23 önümçiliginiň CD4+ kömekçi T limfositleriniň, Th17 öýjükleriniň we tapawutlandyrylan ýetişen Th17 öýjükleriniň differensiasiýasyna we köpelmegine sebäp bolýandygyny, keratin emele getirýän öýjükleriň aşa köp köpelmegini ýa-da sinovial öýjükleriň iltihaplanma jogabyny höweslendirýän IL-17, IL-21 we IL-22 ýaly dürli Th17 ýaly öýjük faktorlaryny bölüp çykaryp bilýändigini görkezdi. Şonuň üçin Th17 öýjükleri we IL-23/IL-17 oky psoriazyň patogenezinde esasy rol oýnap biler.

3. Daşky gurşaw we metabolik faktorlar

Daşky gurşaw faktorlary psoriazyň döremeginde ýa-da ýitileşmeginde, ýa-da keseliň dowamlylygyny uzaltmagynda möhüm rol oýnaýar, şol sanda infeksiýalar, ruhy stress, ýaramaz endikler (meselem, çilim çekmek, alkogolizm), şikeslenme we käbir dermanlara reaksiýalar.Psoriazyň çukurlaşmagy köplenç bokurdagyň ýiti streptokokk infeksiýasy bilen baglanyşyklydyr we infeksiýa garşy bejergi deri zeperlenmeleriniň gowulaşmagyna we azalmagyna ýa-da gowşamagyna getirip biler. Ruhy stress (stres, uky bozulmalary, aşa köp işlemek ýaly) psoriazyň döremegine, agyrlaşmagyna ýa-da gaýtalanmagyna sebäp bolup biler we psihologik teklip terapiýasyny ulanmak ýagdaýy ýeňilleşdirip biler. Şeýle hem, gipertoniýa, diabet, giperlipidemiýa, koronar arteriýa keseliniň we esasanam metabolik sindromyň psoriaz hassalarynyň arasynda ýokary ýaýrandygy anyklanyldy.